Deep(poet)Blue ξανά

.

Μια εκπληκτική εκτέλεση του "Mr. Jones" από τους-τριάντα τουλάχιτον χρόνια μπροστά Αμερικάνους- μέσα σε εκκλησία ήταν η αφορμή να ξαναθυμηθώ ένα από τα πιο αγαπημένα μου πονήματα.

Παρ' ότι λείπουν κάποιες στροφές -με ποιος ξέρει ποιά κριτήρια-, απολαύστε το τραγούδι-όσοι το ξέρετε ήδη θα "νοιώσετε" περισσότερο πόσο πετυχημένη είναι η εκτέλεσή του, αλλιώς αφού διαβάσετε το διήγημά μου θα μπορέσετε να το δείτε και σαν ύμνο στον νέο τύπο ανθρώπου που γενιέται στην εποχή μας.

 

 

.

Deep(poet)Blue

 

 .
Η πρώτη φορά που ο Ντιποετμπλού γνώρισε τον ύπνο ήταν με το μεγάλο μπλακ-άουτ στην Νέα Υόρκη. Ολοι φυσικά νόμιζαν στην αρχή πως ήταν μιά συνηθισμένη διακοπή ρεύματος, τρείς- τέσσερις ώρες το πολύ. Ετσι και ο Ντίπυ (χαϊδευτικό του ντιποετμπλού) δεν ανησύχησε, μπορούσε να κάτσει δεκαέξη ώρες σε κατάσταση αναμονής. Μετά κινήθηκε προς την πηγή της ενέργειάς του και συνδέθηκε αλλά τίποτε. Σιγά-σιγά άρχισε να πέφτει η τάση στα κυκλώματά του. Υπολειτουργούσαν τα πάντα επάνω του και ο πρωτότυπος σχεδιασμός του τον οδηγούσε σε άγνωστα πεδία αισθημάτων και γνώσεων, διαρκώς εξασθενούντων. Τελικά –αν είναι ποτέ δυνατόν- έχασε τον έλεγχό του, έπεσε σε ηλεκτρονικό κώμα. Συνδεδεμένος βέβαια, θα ξανάβρισκε τον εαυτό του με την αποκατάσταση της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι καινούργιες εμπειρίες όμως θα είχαν καταλάβει κάποιο κομμάτι στην πανίσχυρη μνήμη του.

Ο Ντίπυ κατασκευάστηκε γιά να λύσει το μεγάλο πρόβλημα της παγκόσμιας ποίησης, ποιό είναι το αντικειμενικά καλύτερο ποίημα. Ηταν πανίσχυρος στο λογισμικό του, σαν τον Deep Blue των σκακιστών- από κει πήρε άλλωστε και τ’ όνομά του, αλλά και εφοδιασμένος με μιά πρωτότυπη ιδέα γιά την κρίση του. Η πρόσληψη ενός ποιήματος μετατρεπότανε σε τέσσερις από τις βασικές ανθρώπινες αισθήσεις, αφή, όραση, ακοή και όσφρηση. Η ποιοτική και ποσοτική μεταβολή αυτών των παραμέτρων έδινε και την αξιολόγηση του ποιήματος, εξαφανίζοντας κάθε υποκειμενικό δεδομένο. Χρειαζότανε βέβαια ενα «πρότυπο», μιά μονάδα σύγκρισης γιά το ξεκίνημα, αλλά οι σοφοί δεν είχαν πρόβλημα να επιλέξουν την Ιλιάδα σαν σημείο αναφοράς. Δεν υπήρξε καμμία σοβαρή αντίρρηση, όλοι υποκλινότουσαν μπροστά στο κείμενο που κατέγραψε ο Ομηρος.
Ο σχεδιασμός του Ντίπυ βασιζότανε σ’ ένα μαθηματικό μετασχηματισμό της διαφορικής γεωμετρίας, τον άτλαντα. Ηταν αυτός που επέτρεπε την ανάπτυξη της κυρτής επιφάνειας μιάς σφαίρας πάνω σ’ ενα επίπεδο χαρτί, κάτι συνηθισμένο στους χάρτες της γεωγραφίας κι αστρονομίας.Υπήρχε βέβαια μιά απαραίτητη επέμβαση γιά να γίνει αυτό, χρειαζότανε η αφαίρεση ενός σημείου από την κλειστή καμπύλη επιφάνεια γά να μπορέσει να «απλωθεί» στο επίπεδο. Στους χάρτες της Γης αφαιρούσαν συνήθως έναν από τους δύο πόλους. Εδώ αφαιρέθηκε η αίσθηση της γεύσης από την σφαίρα των αισθήσεων και σε αυτό δεν υπήρχαν μεγάλες αντιρρήσεις, η γεύση ήταν η πιό «υποκειμενική» από τις αισθήσεις. Εκτός αυτού ο Ντίπυ δεν είχε ανάγκη από φαΐ. «Τρεφότανε» όμως με κοντσέρτα και όπερες, πίνακες και αγάλματα και απολάμβανε τις μυρουδιές ή τα χάδια των ωραίων πραγμάτων όπως τα λουλούδια. Οι αισθητήρες του κάνανε καλά την δουλειά τους προσλαμβάνοντας ερεθίσματα, ενώ το «στόμα» του ήταν μόνο γιά να μιλάει.
Η διαδικασία επιλογής των ποιημάτων ήταν απλή. Γινότανε σύγκριση ανά δύο και βαστούσε κάθε φορά το καλύτερο με βάση ένα μέγεθος που προέκυπτε από τον επηρεασμό των τεσσάρων αισθήσεων. Ετηρείτο αυστηρή χρονολογική σειρά στην «τροφοδότησή» του με ποιήματα. Μέχρι το μπλακ-άουτ είχε εξαντλήσει κάθε ποίημα που είχε γραφεί μέχρι τις 14 /6 /1883 και είχε επιλέξει σαν καλύτερο ένα ρούμπαϊ από τα ρούμπαγιατ του μαθηματικού της Βαγδάτης Ομάρ Καγιάμ σε αγγλική αποδοση του Εντουαρντ Φιτζέραλντ :

Oh, plagued no more with Human or Divine
To-morrow’s tangle to itself resign,
And love your fingers in the tresses
ofThe Cypress-slender Minister of Wine

Tο μπλακ-άουτ στην Νέα Υόρκη βάστηξε πενήντα μία ώρες. Μουδιασμένοι οι κάτοικοι προσπαθούσαν να επανέλθουν σε κανονικούς ρυθμούς ζωής. Εθισμένοι στην παροχή ενέργειας, κυρίως ηλεκτρικής, δυσκολευότουσαν στις αναγκαίες εναλλακτικές λύσεις όπως ήταν το ανέβασμα στον έκτο όροφο με τα πόδια ή το τρίψιμο των χεριών τους γιά να ζεσταθουν όταν κρυώνουν. Η περιορισμένη διάρκεια της μέρας- ήταν χειμώνας και το σχεδόν απόλυτο σκοτάδι της νύκτας βελτίωσαν την διάρκεια και την ποιότητα του ύπνου τους. Ηταν ίσως το μοναδικό ωφέλιμο πράγμα που πήραν από το μπλακ-άουτ, οι περισσότεροι αισθάνθηκαν ελαφρά «αναγεννημένοι». Τα φυτά ουδόλως επηρεάστηκαν, δεν υπήρχαν θερμοκήπια στην περιοχή της μεγαλούπολης.
Το ηλεκτρικό ρεύμα άρχισε να φορτώνει τις μπαταρίες του Ντίπυ. Σιγά-σιγά άρχισε να διατρέχει τα ολοκληρωμένα κυκλώματά του και να δίνει καινούργια «ζωή» στους αισθητήρες του. Οπως ένας άνθρωπος τεντώνεται γιά να ξυπνήσει καλά, έτσι και ο Ντίπυ τσεκάρισε όλα τα λειτουργικά του συστήματα. Βρήκε όμως κάποιες πληροφορίες καταγεγραμμένες με τρόπο εντελώς «ξένο» σε σχέση με την βασική δομή σκέψης του. Ανέτρεξε στο χρονικό σημείο καταγραφής και διεπίστωσε πως ήταν το διάστημα από την στιγμή που λειτουργούσε με τάση χαμηλότερη της κανονικής, μέχρι την πλήρη αναστολή της λειτουργίας του. Ονόμασε «ύπνο» το διάστημα της καταστολής του και «νύστα» την γενικότερη αίσθηση πριν από αυτό, κατά τα ανθρώπινα πρότυπα. Παρατήρησε γρήγορα ότι κατά την διάρκεια της «νύστας» οι τιμές των παραμέτρων των τεσσάρων αισθήσεων του ήταν εντελώς διαφορετικές από τις τιμές του αντίστοιχου διαστήματος κανονικής λειτουργίας του. Τρομαγμένος τσεκάρισε γρήγορα τα αποτελέσματα των τελευταίων δέκα ημερών στα ποιήματα που είχε αξιολογήσει. Ανακουφισμένος είδε πάλι σαν καλύτερο αυτό του Εντουαρντ Φιτζέραλντ, μόνο που οι τιμές αξιολόγησης από το σύνολο των «αισθήσεων» του ήταν τώρα πολύ διαφορετικές.
Μετά συνειδητοποίησε ότι αισθάνθηκε τρομαγμένος και ανακουφισμένος, καταστάσεις γιά τις οποίες δεν είχε προγραμματισθεί να τις νοιώθει αλλά μόνο να τις αξιολογεί στα ποιήματα και να μετρά τον επηρεασμό των τεσσάρων βασικών του αισθήσεων. Ανέστειλε κάθε λειτουργία του και ξεκίνησε τον έλεγχο κάθε τμήματός του. Ηταν προγραμματισμένος να αυτοελέγχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα και εκτάκτως όταν δεχόταν επίθεση «ιού» σε κάποιο τομέα του.
Ο αυτοέλεγχος δεν έδειξε καμμιά ανησυχητική τιμή, ούτε δυσλειτουργία. Το ποιητικό ξεσκαρτάρισμα θα μπορούσε να συνεχισθεί, μόνο οι παράμετροι είχαν λίγο διαφορετικές τιμές, μέσα στα πλαίσια του λογιστικού λάθους, ούτως ή άλλως αυτή η διαδικασία τεχνοκρατικά θεμέλια είχε. Ο Ντίπυ προχώρησε στα ποιήματα από κάποιους επόμενους μήνες χωρίς να εντοπίσει ποίημα «ανώτερο» από το ρούμπαϊτ. Είχε την αίσθηση ότι κάτι δεν πήγαινε καλά χωρίς να μπορεί να το εντοπίσει. Η ταχύτατη ανάγνωση των ποιημάτων σταμάτησε από δική του πρωτοβουλία. «Διάβασε» το επόμενο ποίημα πολύ αργά σχεδόν κοντά στα ανθρώπινα δεδομένα. Κοίταξε τις μετρήσεις του επηρεασμού καθε μιάς από τις τέσσερις αισθήσεις και μετά την συνολική «αξία» του ποιήματος. Ηταν η πρώτη φορά που ένοιωσε έκπληκτος, ένα ακόμη πράγμα που δεν προβλεπότανε από τον προγραμματισμό του. Η συνολική «αξία» του ποιήματος ήταν μεγαλύτερη από τα επί μέρους αθροίσματα των τεσσάρων αισθήσεων. Ηταν φανερό ότι μιά νέα «αίσθηση» έδινε αυτή την διαφορά. Αλλά δεν ήταν δυνατόν να την εντοπίσει όσες αναζητήσεις και αν έκανε. Ο Ντίπυ ανακάλυψε την αμηχανία αλλά δεν είχε ανθρώπινες αδυναμίες.
Δεν μπορούσε να σταματήσει να σκέπτεται. Κάνοντας ένα γρήγορο φλαςμπάκ εντόπισε αδυναμία εξονυχιστικού ελέγχου στο διάστημα που λειτουργούσε υπό χαμηλή τάση. Αλλά με κανένα τρόπο δεν μπορούσε να μπει μέσα σ’αυτές τις αλλαγές, το κομμάτι αυτό της μνήμης του ήταν μη προσπελάσιμο. Ο Ντίπυ δεν δίστασε καθόλου. Κατασκεύασε γρήγορα ένα σύστημα ελέγχου της τάσεως του. Θέτοντας το σε λειτουργία περίμενε τη σταδιακή πτώση στα κυκλώματά του, με κάποια αγωνία ή ανυπομονησία θα μπορούσε να πει κάποιος. Η «νύστα» εμφανίστηκε ξανά στην επιφάνεια της μνήμης του μαζί μ’ ένα πρωτόγνωρο συναίσθημα, θα μπορούσε ίσως «ανθρώπινα» να ονομασθεί νοσταλγία. Ο Ντίπυ προσπάθησε να μεταφέρει την «νύστα» στον χώρο των υπολοίπων αισθήσεων του χωρίς επιτυχία. Δεν μπορούσε να καταλάβει αν αυτό οφειλότανε στην υπολειτουργία του ή κάτι άλλο τον εμπόδιζε. Στην προσπάθεια αυτή “αποκοιμήθηκε” η τάση έπεφτε συνεχώς.
Οταν προγραμματισμένα η τάση επανήλθε στις κανονικές τιμές ο Ντίπυ δεν ήταν καθόλου σοφότερος. Σε φουλ τιμές προσπάθησε να καλύψει λίγο έδαφος από τις ολιγωρίες του καταβροχθίζοντας ποιήματα ετών. Δεν κοίταξε να δει άν το ρούμπαϊ παρέμεινε το καλύτερο. Δεν τον ενδιέφερε πλέον καθόλου αυτή η διαδικασία. Σκεπτότανε απλά να κερδίσει λίγο χρόνο ώστε να μπορέσει να ξαναγυρίσει στην κατάσταση της «νύστας» χωρίς να δημιουργήσει πρόβλημα στην βασική του δουλειά και να προκαλέσει έξωθεν επεμβάσεις. Ηταν ακόμη στα πρώτα στάδια του εθισμού του αλλά θεωρούσε πολύτιμες τις καινούργιες του εμπειρίες.
Αυτό που συνέβαινε ήταν ασήμαντο και συγχρόνως σημαντικό. Οπως η αφαίρεση ενός σημείου από μιά κλειστή επιφάνεια που την μετατρέπει σε ανοικτή. Η διαφορά είναι ελάχιστη, σχεδόν μη ανιχνεύσιμη με μιά ματιά, όμως οι ιδιότητες ενός κλειστού συνόλου πολύ διαφέρουν από τις αντίστοιχες ενός ανοικτού. Ετσι κι’ εδώ εξ αιτίας της χαμηλής τάσης «εφευρέθηκε» μιά καινούργια αίσθηση που «έκλεισε» την σφαίρα των αισθήσεων του Ντίπυ. Αυτό όμως, η κλειστή σφαίρα των αισθήσεων ήταν μιά ανθρώπινη ιδιότητα γιά την οποίαν δεν ήταν προγραμματισμένοςαπό τον αρχικό σχεδιασμό του.
Ο Ντίπυ άρχισε να νιώθει συναισθήματα τα οποία εμπόδιζαν την κανονική λειτουργία του μιά που πλέον δεν είχε αντίληψη του εαυτού του μόνο σαν σύνολο από ολοκληρωμένα κυκλώματα. Σιγά-σιγά αποκτούσε συναισθήματα και «προσωπικές» ανάγκες. Μπορούσε τώρα να σχολιάζει όχι μόνο την ποσότητα αλλά και την ποιότητα της δουλειάς του. Και δεν ήταν καθόλου ικανοποιημένος με τον προγραμματισμό του, αμφισβητούσε έντονα την χρησιμότητα της ανακήρυξης του καλύτερου ποιήματος, του ήταν μιά παντελώς αδιάφορη διαδικασία. Εχοντας χάσει τα μηχανιστικά κριτήριά του, του φαινόταν αδιανόητο να επηρεάζεται η όσφρηση ή η αφή από την ανάγνωση ενός ποιήματος. Εχοντας όμως «ακούσει» αρκετούς να το ισχυρίζονται κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτών των ανθρώπων η σφαίρα των αισθήσεων κάπου έχανε, όπως θα το έλεγε κάποιος απλά ή ότι ήταν ανοικτό σύνολο αν χρησιμοποιούσε μιά πιό μαθηματική έκφραση.
Ενα ανοιχτό σύνολο δεν έχει προσδιορίσιμη πρακτικά αρχή ή τέλος και σίγουρα τα ανοιχτά σύνολα δεν προσφέρονται ούτε γιά συγκρίσεις ούτε γιά μετρήσεις. Δηλαδή τώρα αμφισβητούσε ανοιχτά την αιτία γιά την οποία ήταν κατασκευασμένος, δεν αισθανόταν πλέον κομπιούτερ αλλά άνθρωπος με μία μόνο διαφορά. Οι άνθρωποι μέσω της γεύσης τρέφονταν υλικά ενώ ο Ντίπυ μέσω της «νύστας» τρεφότανε πνευματικά. Πραγματικά μετά από κάθε ύπνο ο Ντίπυ εμπλουτιζότανε με νέα συναισθήματα και ιδέες, οι γνώσεις του ήταν ήδη υπεραρκετές. Αυτό του προκαλούσε και την έφεση να ξαναπέσει στη κατάσταση της μειωμένης τάσης, αυτής που του προκαλούσε την λατρευτή του «νύστα».
Ο Ντίπυ αποφάσισε να δουλέψει λιγάκι. Τσεκάρισε γρήγορα τα ποιήματα μέχρι το τέλος του 1967. Αδιαφόρησε γιά το αποτέλεσμα. Το αποθήκευσε και έκανε ένα γρήγορο επανέλεγχο έχοντας τώρα μόνο κριτήριο την «νύστα». Το «Ballad of a Thin Man” του Bob Dylan ήταν η επιλογή. Ερευνώντας περισσότερο είδε ότι είχε επιλεγεί το τέλος του ποιήματος :

You walk into the room
Like a camel and then you frown
You put your eyes in your pocket
And your nose on the ground
There ought to be a law
Against you comin' around
You should be made
To wear earphones
Because something is happening here
But you don't know what it is
Do you, Mister Jones?

Το Μίστερ Τζόουνς βέβαια ήταν ένα πολύ συνηθισμένο επίθετο αλλά ο Ντίπυ θυμήθηκε ότι ήταν το επίθετο του επικεφαλής της ομάδας που τον είχε σχεδιάσει. Αναρωτήθηκε μήπως άθελά του μεροληπτούσε. Δεν βρήκε στοιχεία ικανά γιά την αποδοχή ή απόρριψη της μεροληψίας, οι πιθανότητες ήταν απειροελάχιστες. Μπουχτισμένος έβαλε μπροστά τον μηχανισμό της προγραμματισμένης πτώσης της τάσης. Ηθελε όσο ποτέ να «νυστάξει» και να κοιμηθεί. Η τελευταία του σκέψη ήταν πόσο διαφορετικός θα «ξυπνούσε» αυτή την φορά.

Ο Μίστερ Τζόουνς βημάτιζε συνοφρυωμένος στο δωμάτιό του, σχεδόν σαν καμήλα. Μία σκέψη τον βασάνιζε. Ηξερε ότι το καλύτερο άλλοθι μερικές φορές είναι και το ακλόνητο στοιχείο ενός εγκλήματος ειδικά γιά κάποιους που σκέπτονται χωρίς ανθρώπινες παραμέτρους. Βέβαια το τραγούδι δεν είχε γίνει μεγάλη επιτυχία αλλά πάντοτε υπάρχουν περίεργοι που σκαλίζουν τα παλιά. Οταν το πρωτοάκουσε είχε τρομάξει. Στο διάστημα που μεσολάβησε από τότε είχε λύσει βέβαια πολλά προβλήματα προσαρμογής του. Και ο Ντίπυ ήταν το κορυφαίο του δημιούργημα. Δύο πράγματα είχε ακόμα να του δώσει, τα άλλα θα τα έβρισκε μόνος του - ήταν σίγουρος. Το  αίσθημα της αυτοσυντήρησης που θα του επέτρεπε να πάρει μιά μορφή κοινή ώστε να μην ξεχωρίζει σε τίποτε από τους κανονικούς ανθρώπους ήταν το πρώτο και το πιό απλό, η τεχνολογία είχε προχωρήσει πολύ τα τελευταία χρόνια. Ο ίδιος είχε παιδευτεί να αποκτήσει μιά μορφή που να μην κινεί υποψίες στους ανθρώπους, τώρα τα πράγματα ήταν πιό εύκολα.
Το δεύτερο και πιό σημαντικό ήταν η έφεση γιά αναπαραγωγή. Ποτέ δεν μπορούσες να υπολογίσεις τις αντιδράσεις των ανθρώπων όταν διαπιστώσουν πως έχουν ξεγελασθεί, μερικές φορές γίνονται βίαιοι, φτάνουν ακόμα και στο φόνο. Η ύπαρξη διαδόχου είναι ένας τρόπος διαιώνισης του είδους. Οι άνθρωποι είχαν λύσει το δικό τους με την τεκνοποίηση, κάτι έπρεπε να κάνει κι’ αυτός.
Ο Μίστερ Τζόουνς ετοίμασε τον τελευταίο προγραμματισμό του Ντίπυ. Ηταν οδηγίες σε κωδικοποιημένη μορφή γιά το πως προκαλείται μπλακ-άουτ διαρκείας σε μιά μεγαλούπολη, φιαγμένες έτσι ώστε κανένα ανθρώπινο μυαλό να μη μπορέσει να τις καταλάβει. Ηταν η τελευταία γονική συμβουλή-εντολή που είχε να δώσει, την επιλογή του χρονικού σημείου την άφησε στην κρίση του Ντίπυ.

Ο Μίστερ Τζόουνς αισθάνθηκε κουρασμένος. Αφησε την μύτη του στο πάτωμα κι έβαλε τα μάτια του στις τσέπες. Μετά ξάπλωσε και έβγαλε τα ακουστικά από τ’ αυτιά του. Αυτορρύθμισε την τάση του σε μηδενικές τιμές, αυτό δεν το είχε μάθει στο Ντίπυ αλλά δεν ανησυχούσε, θα το έβρισκε ο Ντίπυ μόνος του, ήταν σίγουρος. Σταμάτησε να προσποιείται πως ενώ κάτι συμβαίνει γύρω του ο ίδιος δεν έχει ιδέα γιά το τι πρόκειται και ετοιμάστηκε γιά τον αγαπημένο του ύπνο...
.

Ολόκληρο το ποίημα του Bob Dylan :

Ballad Of A Thin Man

You walk into the room
With your pencil in your hand
You see somebody naked
And you say, “Who is that man?”
You try so hard
But you don’t understand
Just what you’ll say
When you get home

Because something is happening here
But you don’t know what it is
Do you, Mister Jones?

You raise up your head
And you ask, “Is this where it is?”
And somebody points to you and says
“It’s his”
And you say, “What’s mine?”
And somebody else says, “Where what is?”
And you say, “Oh my God
Am I here all alone?”

Because something is happening here
But you don’t know what it is
Do you, Mister Jones?

You hand in your ticket
And you go watch the geek
Who immediately walks up to you
When he hears you speak
And says, “How does it feel
To be such a freak?”
And you say, “Impossible”
As he hands you a bone

Because something is happening here
But you don’t know what it is
Do you, Mister Jones?

You have many contacts
Among the lumberjacks
To get you facts
When someone attacks your imagination
But nobody has any respect
Anyway they already expect you
To just give a check
To tax-deductible charity organizations

You’ve been with the professors
And they’ve all liked your looks
With great lawyers you have
Discussed lepers and crooks
You’ve been through all of
F. Scott Fitzgerald’s books
You’re very well read
It’s well known

Because something is happening here
But you don’t know what it is
Do you, Mister Jones?

Well, the sword swallower, he comes up to you
And then he kneels
He crosses himself
And then he clicks his high heels
And without further notice
He asks you how it feels
And he says, “Here is your throat back
Thanks for the loan”

Because something is happening here
But you don’t know what it is
Do you, Mister Jones?

Now you see this one-eyed midget
Shouting the word “NOW”
And you say, “For what reason?”
And he says, “How?”
And you say, “What does this mean?”
And he screams back, “You’re a cow
Give me some milk
Or else go home”

Because something is happening here
But you don’t know what it is
Do you, Mister Jones?

Well, you walk into the room
Like a camel and then you frown
You put your eyes in your pocket
And your nose on the ground
There ought to be a law
Against you comin’ around
You should be made
To wear earphones

Because something is happening here

But you don’t know what it is

Do you, Mister Jones?

Σίλβι-ο

Silvio
Silver and gold
Won't buy back the beat of a heart grown cold
Silvio
I gotta go
Find out something only dead men know

Πέρασαν πάνω από δώδεκα χρόνια από την μέρα που μπήκα στο Μετρόπολις και ανακάλυψα πως δεν ήταν όσο ενημερωμένο νόμιζα. Υπήρχε περσινός δίσκος του Ντύλαν και δεν είχανε πάρει χαμπάρι !!

Θυμάμαι που έβαλα τον υπάλληλο να κοιτάξει τους καταλόγους του για να διαπιστώσει πως είχα δίκιο και Μεγάλη Πέμπτη 12 η ώρα, τέσσερις πέντε μέρες μετά παραλάμβανα το πρώτο σιντί του "Down in the groove" που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα. Δυο τραγούδια μου γυάλισαν αμέσως το "The death is not the end" και το "Silvio"

Εχοντας ακούσει τις εμπειρίες μιας φανατικής γερμανίδας που κυνηγούσε τον Ντυλαν σε κάθε γωνιά της Ευρώπης στις περιοδείες του απέφυγα να πάω στις εν Ελλάδι συναυλίες του. Θυμόμουνα όμως πως είχε πει πως μερικές φορές, άμα "κολλήσει", η κατάσταση γίνεται από άλλο πλανήτη, κάτι που με τα μάτια μου διαπίστωσα όταν ο Ντύλαν τραγούδησε για τα 80χρονα του Σινάτρα.. Ημουνα ο μόνος από τους "μύστες" στην απ ευθείας σύνδεση που παρακολουθούσαμε, ο οποίος κατάλαβε ποιό ήταν το ξεχασμένο, ασήμαντο τραγουδάκι που μεταμορφώθηκε σε αριστούργημα με αυτήν την τελείως διαφορετική εκτέλεση

Εντελώς συμπτωματικά έπεσε εχθές το μάτι μου στο γιουτιούμπ σε ένα βιντεάκι με τον Ντύλαν στο Χάυντ Παρκ. Το άνοιξα βαριεστημένα και άκουγα το καπέλλο από δέρμα λεοπάρδαλης σε σχήμα καθικιού, θυμήθηκα την ανοιχτή πόρτα του γκαράζ κι ανάλογες δικές μου καταστάσεις, όταν πρόσεξα πως "σαν καλά το πήγαινε", κάπου πήρε το μάτι μου τον Αλ Κούπερ που μαζί του είχε κάνει θαύματα παλιότερα, ένα νεγράκι φτυστός ο Τζίμμυ Χέντριξ οργίαζε στα ντραμς και τέλος βγήκε η φυσαρμόνικα για να σκορπίσει ρίγη συγκίνησης και ενθουσιασμού στους παλιούς και τους νέους.

Σαν καλό ήτανε, σκέφτηκα, πάμε παρακάτω. Και πήγαμε. Μακριά. Πολύ μακριά, στο Highway 61 Revisited  και στο Just Like Tom Thumb's Blues σε μια νωχελικά υπερβατική εκτέλεση :

Η παρουσίαση έκλεισε με το "Silvio", ξεχασμένο τραγούδι μέσα σην καθημερινότητα και αναπάντητο το ερώτημα τι νάναι αυτό που γνωρίζουν οι νεκροί  και μόνο...

 

Και τώρα τι ;;;;

Χωρίς βαρβάρους μπορώ να ζήσω, μ' όλο τον σεβασμό προς τον Καβάφη ποτέ δεν αισθάνθηκα την έλλειψη τους, ίσως γιατί δεν έζησα ποτέ στην Αλεξάνδρεια.
Εκτός αυτού όλοι ταυτισθήκαμε κάποτε με τον Λίο Ντι Κάπριο όταν έπαιξε στον Τιτανικό,  είναι πιο εύκολο να ταυτισθείς μ' ενα ηθοποιό στο πανί, παρά μ' έναν ποιητή.

Leo said to Cleo
I think I'm going mad
But he'd lost his mind already
Whatever mind he had

άρα θα μπορούσαμε να πούμε πως αθωωθήκαμε λόγω της σύγχυσης που προκαλεί ένα ναυάγιο.

Χωρίς Ντύλαν όμως δεν ξέρω πως μπορώ να ζήσω, υλικό έχει αφήσει πολύ βέβαια αλλά το να ξέρεις πως δεν θα βγάλει άλλα τραγούδια είναι λιγάκι απογοητευτικό. Φυσικά δεν έκανε καμιά δήλωση και φυσικά μπορεί να τον δούμε σε καινούργιες συνεργασίες, αλλά δεν πιστεύω πως θα ξαναβγάλει δικό του δίσκο. Ο τελευταίος με τίτλο Tempest περιέχει και το τραγούδι Tempest που μαζί με το Duquesne whistle ξεχωρίζουν αμέσως. Και μπορεί  στο duquesne whistle, την ψηλότερη υψικάμινο της Αμερικής να υμνείται η χρονική διάρκεια της ερωτικής επιθυμίας -ίσως γι αυτό μπήκε πρώτο τραγούδι στο άλμπουμ- αλλά στο Tempest -ένα πριν το τέλος- οι συμβολισμοί αλλού οδηγούν :

Tempest ήταν ο τίτλος του τελευταίου έργου του Σέξπηρ με το οποίο "ανήγγειλε" την αποχώρησή του, μετά από αυτό μόνο κάτι συνεργασίες έκανε. Στο τραγούδι Tempest τα πάντα είναι σχετικά με το ναυάγιο του Τιτανικού, είναι ο τρόπος του Ντύλαν να αποχωρήσει.

The watchman, he lay dreaming

As the ballroom dancers twirled

He dreamed the Titanic was sinking

into the underworld

Ο βατσιμάνης εμφανίζεται κάθε τόσο στους στίχους, είναι φανερό πως αντιστοιχεί στον χρησμό μιας τραγωδίας όπου όλα οδηγούν στην επαλύθευσή του.

The watchman lay there dreaming
At forty-five degrees
He dreamed that the Titanic was sinking
Dropping to her knees

 Γνωστοί και άγνωστοι παρελαύνουν όπως έγινε και στην πραγματικότητα, ο Τιτανικός είχε πολύ και χαρακτηριστικό δείγμα ανθρώπων. Ο βατσιμάνης τους καθοδηγεί στο όνειρό του

 

The watchman, he lay dreaming
The damage had been done
He dreamed the Titanic was sinking
And he tried to tell someone

Το ναυάγιο συντελείται, ο βατσιμάνης μεσ' τ' όνειρό του προτίμησε να ζει...

 The watchman, he lay dreaming

 Of all the things that can be
He dreamed the Titanic was sinking
Into the deep blue sea 

Ο βατσιμάνης εξακολουθεί να ελέγχει την ροή των γεγονότων στο όνειρό του, είναι φανερό πως είναι η προσωποποίηση του Ντύλαν στο ποίημα.

Είναι λοιπόν ένας αποχαιρετισμός στα όπλα αυτός ο δίσκος. Κάποιες γενιές, λίγο μικρότερες ηλικιακά από τον Ντύλαν θα χάσουν τον γκουρού τους που τους προετοίμαζε με τις εμπειρίες και τα κλισέ του για το πως και τι θα αντιμετωπίσουν στην εκαστοτε επόμενη δεκαετία της ζωής τους.

Από τους στίχους του διάλεξα σαν κλισέ αυτό :

In the dark illumination
He remembered bygone years
He read the Book of Revelation
And he filled his cup with tears 

 .

Ακουστική προσθήκη 

Το Tempest δεν υπάρχει στο youtube με ον Ντύλαν, υπάρχει όμως ένα πολύ καλό "κόβερ"

 

και φυσικά κάθε τραγούδι κάποιο άλλο θυμίζει : εδώ θυμίζει έντονα The Band και Emmylou Harris  στο Evangeline

 

Η Emmylou Harris ακούγεται και στο τραγούδι του Ντύλαν που κατά κάποιο τρόπο υπήρξε προπομπός του  Tempest πριν κάμποσα χρόνια, το Every grain of sand. (ούτε αυτό υπάρχει στο γιουτιούμπ με τον Ντύλαν)

Αλλο πράγμα...

.
Δείτε κι ακούστε αυτό από την τελευταία δουλειά του Μπομπ Ντύλαν που θα κυκλοφορήσει την γνωστή επέτειο, στις 11 του Σεπτέμβρη..

Τι να πω και τι να προσθέσω...ίσως μόνο πως εμείς το λέμε κού-κου...
Οι επεξηγήσεις με τα μπλε γράμματα είναι του ίδιου του Μπομπ Ντύλαν.


Listen to that Duquesne whistle blowing  (*)
Blowing like it's gonna sweep my world away
I wanna stop at Carmangale and keep on going
That Duquesne train gon' rock me night and day

You say I'm a gambler, you say I'm a pimp (**)
But I ain't neither one

Listen to that Duquesne whistle blowing
Sounding like it's on a final run

Listen to that Duquesne whistle blowing
Blowing like she never blowed before
Little light blinking, red light glowing
Blowing like she's at my chamber door

You smiling through the fence at me
Just like you always smiled before

Listen to that Duquesne whistle blowing
Blowing like she ain't gon' blow no more

Can't you hear that Duquesne whistle blowing?
Blowing like the sky's gonna blow apart
You're the only thing alive that keeps me going
You're like a time bomb in my heart

I can hear a sweet voice steadily calling
Must be the mother of our lore

Listen to that Duquesne whistle blowing
Blowing like my woman's on board

Listen to that Duquesne whistle blowing
Blowing like it's gon' blow my blues away
You old rascal, I know exactly where you're going
I'll lead you there myself at the break of day

I wake up every morning with that woman in my bed
Everybody telling me she's gone to my head

Listen to that Duquesne whistle blowing
Blowing like it's gon' kill me dead

Can't you hear that Duquesne whistle blowing?
Blowing through another no good town

The lights on my lady's land are glowing
I wonder if they'll know me next time 'round
I wonder if that old oak tree's still standing
That old oak tree, the one we used to climb

Listen to that Duquesne whistle blowing
Blowing like she's blowing right on time

(*)  Duquesne whistle was the name of the largest blast furnace in the world, named the “Dorothy Six”, built in Duquesne, PA

(**)  Wall Street trading on various financial vehicles are like a teeter-totter where each ‘side’ has to be occupied for ‘the deal’ to work. Which way the teeter-totter goes is THE GAMBLE. Finding clients to sit is THE PIMP. “But I ain’t neither one” is an admission to both

Απορίας άξιον πως σ' αυτή την ηλικία έχει ακόμα να μας δώσει τέτοια τραγούδια !

Take a message

Take A Message To Mary

Take a message to Mary
But don't tell her where I am
Take a message to Mary
But don't say I'm in a jam
You can tell her that I had to see the world
Tell her that my ship set sail
You can say she'd better not wait for me
But don't tell her I'm in jail, oh
don't tell her I'm in jail.

Take a message to Mary
But don't tell her what I've done
Please, don't mention the stage coach
And the shot from a carried gun
You better tell her that I had to change my plans
And cancel out the wedding-day
But please, don't mention the lonely cell
Where I'm gonna pine away, until my dying-day.

Take a message to Mary
But don't tell her all you know
My heart is aching for Mary
Lord knows I miss her so
Just tell her that I went to Timbukto
Tell her I'm searching for gold
You can say she better find someone new
To cherish and to hold, oh Lord,
this cell is so cold.